Genital yara nədir?
Genital yara penis, vulva, vagina girişi, qasıq, anus və perianal dəridə səthin pozulması, eroziya, çat və ya daha dərin xora şəklində görünən dəyişiklikdir. Genital yaralar cinsi yolla ötürülən infeksiyalardan yarana bilər, lakin travma, iltihabi dəri xəstəliyi, dərman reaksiyası və nadir hallarda xərçəng də səbəb ola bilər.
Yaranın ağrılı və ya ağrısız olması diaqnoza ipucu verir, amma görünüşə əsasən dəqiq səbəbi müəyyən etmək çox vaxt mümkün deyil. Bir insanda eyni vaxtda birdən çox səbəb də ola bilər.
Şəkil üçün generate prompt
Professional non-graphic dermatology comparison illustration of genital ulcer patterns on non-identifying external skin: grouped shallow erosions after vesicles, single clean round ulcer, linear inflammatory fissure, and traumatic abrasion, respectful medical atlas framing, 1200x800, no labels, no text, no explicit anatomy, no watermark.
Genital yaraların əsas səbəbləri
Cinsi yolla ötürülən infeksiyalar
- Genital herpes: çox vaxt ağrılı, qruplaşmış qabarcıqlardan sonra səthi yaralar.
- Sifilis: ilkin mərhələdə adətən sərt və ağrısız tək və ya çoxsaylı yara.
- Daha nadir infeksiyalar: şankroid, limfoqranuloma venereum və donovanoz.
CYÖİ olmayan səbəblər
- Sürtünmə, qırxma və mexaniki travma
- Kontakt dermatit və güclü qaşıma
- Lichen sclerosus və lichen planus
- Psoriaz və dərin çatlar
- Aftoz yaralar və Behçet xəstəliyi
- Sabit dərman səpkisi
- Nadir hallarda vulva və penis dəri xərçəngi
Hansı əlamətlər səbəb barədə ipucu verir?
| Görünüş | Daha çox düşündürə bilər |
|---|---|
| Qruplaşmış ağrılı səthi yaralar | Genital herpes |
| Sərt, dairəvi və çox vaxt ağrısız yara | İlkin sifilis |
| Qaşınan ağ dəri və çat | Lichen sclerosus |
| Məhsul təmasından sonra yayılmış eroziya | Kontakt dermatit |
| Sağalmayan, böyüyən və qanayan yara | Xərçəngönü və ya xərçəng də daxil olmaqla biopsiya tələb edən səbəblər |
Bu cədvəl öz-özünə diaqnoz üçün deyil. Herpes və sifilis atipik görünə bilər, ağrılı və ağrısız yaralar bir-birini təqlid edə bilər.
Şəkil üçün generate prompt
Professional realistic medical diagnostic still life for genital ulcer evaluation: sterile lesion swab, blood sample tubes, dermatoscope and biopsy instrument arranged in a clean clinic, respectful educational composition, 1200x800, no readable labels, no text overlay, no watermark.
Diaqnoz necə qoyulur?
Həkim yaranın başlanma vaxtını, ağrını, qabarcıq olub-olmadığını, yeni dərman və məhsulları, travmanı və cinsi təmas tarixçəsini qiymətləndirir. Testlərə təzə yaradan HSV molekulyar testi, sifilis üçün qan testləri və riskə görə digər CYÖİ yoxlamaları daxil ola bilər. Sağalmayan və qeyri-tipik yarada biopsiya lazım ola bilər.
Nə etmək olmaz?
- Yaranı sıxmaq, kəsmək və yandırmaq
- Spirt, sirkə, efir yağı və güclü antiseptik çəkmək
- Özbaşına antibiotik, antiviral və steroid istifadə etmək
- Diaqnoz qoyulana və yara sağalana qədər qorunmasız cinsi təması davam etdirmək
Şəkil üçün generate prompt
Clean professional medical warning illustration showing red-flag symptoms accompanying genital ulcers: fever thermometer, rapidly increasing swelling symbol, urinary difficulty icon, and persistent enlarging skin sore, respectful non-explicit clinical style, 1200x800, no words, no labels, no watermark.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
- İlk dəfə genital yara yaranıbsa
- Yeni və ya qorunmasız təmasdan sonra yara çıxıbsa
- Hamiləlikdə genital yara varsa
- Güclü ağrı, qızdırma və sidik çətinliyi varsa
- Yara sağalmır, böyüyür, sərtləşir və ya qanayırsa
- İmmunitet zəifdirsə
- Göz, ağız və bədənin başqa sahələrində də yaralar varsa
Tibbi qeyd
Bu məqalə maarifləndiricidir və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir.
