Balanit nədir?
Balanit penis başının iltihabıdır. İltihab sünnət dərisini də tutduqda balanopostit adlandırılır. Balanit tək bir mikrobun yaratdığı vahid xəstəlik deyil; infeksiya, qıcıqlanma, allergiya, sürtünmə və müxtəlif iltihabi dəri xəstəlikləri eyni görünüşü yarada bilər.
Penisdə qızartı və qaşınmanın olması avtomatik olaraq cinsi yolla ötürülən infeksiya demək deyil. Bununla belə, genital herpes və başqa CYÖİ-lər də balanitəbənzər dəyişiklik yarada bildiyi üçün səbəb klinik müayinə ilə müəyyənləşdirilməlidir.
Əlamətləri hansılardır?
- Penis başında və sünnət dərisində qızartı
- Qaşınma, yanma, həssaslıq və ağrı
- Şişkinlik və dərinin gərgin görünməsi
- Qabıqlanma, çat və səthi yaralar
- Sünnət dərisi altında ifrazat və qoxu
- Sidik zamanı narahatlıq
- Sünnət dərisini geri çəkməkdə çətinlik
Bu dəyişikliklər genital qaşınma, genital səpkilər, qızartı və ağrı simptomları ilə əlaqəlidir.
Balanit nədən yaranır?
- Qıcıqlanma və allergiya: sabun, duş geli, antiseptik, sürtkü, prezervativ materialı və sürtünmə.
- İnfeksiyalar: Candida, bakteriyalar, dermatofitlər və bəzi viruslar.
- Dəri xəstəlikləri: ekzema, genital psoriaz, lichen planus və lichen sclerosus.
- Metabolik amillər: təkrarlayan Candida balaniti bəzən nəzarətsiz diabetlə əlaqəli ola bilər.
- Daha nadir səbəblər: dərman reaksiyası və xərçəngönü dəyişikliklər.
Nədən fərqləndirmək lazımdır?
Balanit kandidoz, genital herpes, sifilis, genital psoriaz, lichen sclerosus, Zoon balaniti və kontakt dermatitlə qarışdırıla bilər. Sağalmayan, qanayan, sərtləşən və ya tək tərəfli sahələrdə xərçəngönü dəyişiklik və dəri xərçəngi də istisna edilməlidir.
Diaqnoz necə qoyulur?
Həkim görünüşü, gigiyena və məhsul istifadəsini, cinsi tarixçəni və yanaşı xəstəlikləri qiymətləndirir. İfrazatdan bakteriya və maya üçün yaxma, CYÖİ testləri və təkrarlayan hallarda qan şəkəri yoxlanıla bilər. Müalicəyə cavab verməyən və şübhəli sahədə dermatoskopiya və biopsiya lazım ola bilər.
Yanaşma necə planlaşdırılır?
Yanaşma səbəbə görə dəyişir. İnfeksion, allergik və iltihabi balanit eyni vasitə ilə müalicə edilmir. İlıq su ilə yumşaq təmizlik, dərinin ehtiyatla qurudulması və qıcıqlandırıcı məhsulların dayandırılması faydalı ola bilər. Özbaşına göbələk və steroid kremi istifadə etmək görünüşü dəyişdirə və diaqnozu gecikdirə bilər.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
- İlk dəfə güclü qızartı və şişkinlik yaranıbsa
- Sünnət dərisi geri çəkilmir və ya geri çəkilmiş halda sıxılıb qalıbsa
- Sidiyə getmək çətinləşibsə
- Yara, qanaxma və sərt sahə varsa
- Balanit təkrarlanırsa
- Qızdırma və sürətlə artan ağrı varsa
Tibbi qeyd
Bu məqalə maarifləndiricidir və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir.