Genital herpes nədir?
Genital herpes herpes simplex virusunun HSV-1 və ya HSV-2 tipi ilə yaranan cinsi yolla ötürülən infeksiyadır. Virus genital və anal nahiyədə ağrılı qabarcıq və yaralar yarada bilər, lakin bir çox insanda əlamət olmur və ya dəyişikliklər batıq tük, sızanaq və kiçik çat kimi görünür.
HSV orqanizmdə qalır və bəzi insanlarda təkrarlayan alovlanmalar yaradır. Təkrar epizodlar adətən ilk epizoddan daha qısa və yüngül olur. Genital herpes idarə oluna bilir, amma virusu bədəndən tam çıxaran müalicə yoxdur.
Şəkil üçün generate prompt
Professional realistic clinical dermatology photograph of mild genital herpes on non-identifying external groin skin, small grouped translucent vesicles and a few shallow superficial erosions, respectful tightly cropped medical framing, natural skin texture, non-graphic educational image, 1200x800, no text, no watermark, no explicit anatomy.
Əlamətləri hansılardır?
- Genital və ya anal nahiyədə qruplaşmış xırda qabarcıqlar
- Qabarcıqlar açıldıqdan sonra ağrılı səthi yaralar
- Qaşınma, yanma, batma və ağrı
- Sidik zamanı yanma, xüsusən yara sidiklə təmas etdikdə
- İlk epizodda qızdırma, bədən ağrısı və limfa düyünlərində böyümə
- Alovlanmadan əvvəl eyni sahədə qarışqa gəzməsi və yanma hissi
Bu dəyişikliklər genital səpkilər, dəridə qabarcıqlar, dəridə yaralar və ağrı simptomları ilə əlaqəlidir.
Necə yoluxur?
Virus vaginal, anal və oral cinsi əlaqə zamanı yara, genital maye, tüpürcək və yoluxmuş dəri ilə birbaşa təmasla keçə bilər. Görünən yara olmadıqda da virus dəridən ifraz oluna və yoluxa bilər. Ağız ətrafında HSV-1 olan şəxsdən oral-genital təmasla genital HSV-1 keçə bilər.
Herpes tualet oturacağı, hovuz, yataq dəsti, sabun və qab-qacaqdan keçmir. Prezervativ riski azaldır, amma virus prezervativin örtmədiyi dəridən də yayıla bildiyi üçün tam qoruma vermir.
Şəkil üçün generate prompt
High quality realistic medical illustration showing herpes simplex virus transmission through close skin and mucosal contact at microscopic level, intact and mildly affected epithelial layers with subtle viral particles, clean clinical textbook style, blue and natural tissue colors, 1200x800, no labels, no text, no explicit anatomy, no watermark.
Nədən fərqləndirmək lazımdır?
Genital herpes genital ziyil, sifilis yarası, follikulit, batıq tük, kontakt dermatit və travmatik çatlarla qarışdırıla bilər. Herpes çox vaxt ağrılı qruplaşmış qabarcıq və təkrarlayan yaralarla, genital ziyil isə adətən ağrısız ətli çıxıntılarla görünür. Təkcə görünüşlə dəqiq diaqnoz həmişə mümkün deyil.
Diaqnoz necə qoyulur?
Təzə qabarcıq və ya yara olduqda ən informativ yanaşmalardan biri yaradan götürülən nümunədə HSV-nin molekulyar üsulla araşdırılmasıdır. Qan testi müəyyən hallarda HSV anticisimlərini göstərə bilər, amma yoluxmanın nə vaxt və kimdən baş verdiyini müəyyən etmir. Simptomsuz hər kəs üçün rutin herpes qan testi tövsiyə edilmir.
Şəkil üçün generate prompt
Professional realistic medical illustration of a clinician collecting a gentle sterile swab from a small superficial skin lesion for HSV PCR, gloved hands, respectful close crop, clean clinic setting, non-graphic educational scene, 1200x800, no text, no watermark, no explicit anatomy.
Hamiləlikdə niyə vacibdir?
Genital herpes doğuş zamanı yenidoğulana keçərək ağır neonatal infeksiya yarada bilər. Hamiləlikdə ilk dəfə qabarcıq və ya yara yaranarsa, əvvəlki herpes diaqnozu varsa və ya yoluxma ehtimalı olubsa, mama-ginekoloqa dərhal məlumat verilməlidir.
Yanaşma necə planlaşdırılır?
Antiviral müalicə epizodun müddətini və təkrarlanmanı azalda, bəzi sxemlər isə partnyora ötürülmə riskini aşağı sala bilər. Fərdi seçim ilk epizod, təkrarlanma tezliyi, hamiləlik və immun vəziyyətinə görə həkim tərəfindən edilir. Yaralara qıcıqlandırıcı maddə çəkmək və qabarcıqları açmaq olmaz.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır?
- İlk dəfə genital qabarcıq və yara yaranıbsa
- Güclü ağrı və sidiyə gedə bilməmə varsa
- Hamiləlikdə əlamət və ya təmas ehtimalı varsa
- Göz ağrısı və qızartı yaranıbsa
- İmmunitet zəifdirsə
- Yaralar geniş yayılır və ya sağalmırsa
Tibbi qeyd
Bu məqalə maarifləndiricidir və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir.
