Follikulit nədir?
Follikulit tük follikulunun infeksiya, sürtünmə, tıxanma, qıcıqlanma və ya başqa iltihabi səbəblərlə zədələnməsidir. Adətən tükün çıxdığı nöqtənin ətrafında qırmızı, həssas və bəzən irinli xırda səpkilər görünür. Səthi follikulit yüngül ola bilər, dərin iltihab isə ağrılı çiban və çapıq riski yarada bilər.
Follikulit tük olan demək olar hər nahiyədə yaranır. Hər follikulit bakterial və yoluxucu deyil; düzgün yanaşma üçün səbəbin müəyyənləşdirilməsi vacibdir.
Şəkil üçün generate prompt
Professional realistic clinical dermatology photograph, close-up of mild superficial folliculitis on an adult thigh, several small red follicle-centered papules and tiny pustules with visible hairs in the center, natural skin texture, neutral medical lighting, non-graphic, 1200x800, no text, no watermark.
Follikulitin əlamətləri hansılardır?
- Tük dibində qırmızı papullar
- Ortasında tük görünən xırda irinli səpkilər
- Qaşınma, yanma və həssaslıq
- Toxunduqda ağrı
- Səpkilərin ətrafında qızartı
- Dərin hallarda bərk, ağrılı düyün və irinli axıntı
- Sağaldıqdan sonra müvəqqəti tünd və ya açıq ləkə
Bu əlamətlər irinli səpkilər, dəridə qızartı, qaşınma və ağrı simptomları ilə əlaqəlidir.
Hansı nahiyələrdə yaranır?
Saqqal və boyun, baş dərisi, sinə, kürək, qoltuqaltı, qasıq, omba, bud və ayaqlar tez-tez təsirlənən nahiyələrdir. Ovuc və ayaq altında tük follikulu olmadığı üçün klassik follikulit yaranmır.
Şəkil üçün generate prompt
High quality realistic medical illustration of an adult body front and back with subtle folliculitis distribution zones on beard area, chest, upper back, armpits, buttocks and thighs, clean clinical dermatology atlas style, natural skin tones, 1200x800, no labels, no text, no watermark.
Follikulit nədən yaranır?
- Bakteriyalar: səthi bakterial follikulit çox vaxt stafilokoklarla əlaqəli olur.
- Mayalar və göbələklər: xüsusən sinə və kürəkdə bir-birinə bənzər qaşınan səpkilər yarada bilər.
- Viruslar: bəzi herpes infeksiyaları follikulyar görünə bilər.
- Qırxma və batıq tük: mexaniki qıcıqlanma follikul ətrafında iltihab yarada bilər.
- Sürtünmə və tıxanma: dar geyim, tərləmə, yağlı məhsullar və örtücü materiallar rol oynaya bilər.
- Dərman və iltihabi xəstəliklər: bəzi preparatlar və immun sisteminə bağlı vəziyyətlər follikulitəbənzər səpkilər yarada bilər.
Follikulit yoluxucudur?
Səbəbdən asılıdır. Qırxma və sürtünmədən yaranan follikulit yoluxucu deyil. Bakterial, göbələk və viral formaların bəziləri yaxın təmas və ortaq əşyalarla yayıla bilər. Səpkini sıxmaq, eyni ülgücü və dəsmalı paylaşmaq infeksiya riskini artıra bilər.
Follikulit sızanaq və batıq tükdən necə fərqlənir?
| Vəziyyət | Tipik xüsusiyyət |
|---|---|
| Follikulit | Hər səpki tük follikulunun mərkəzindədir |
| Sızanaq | Komedon, papul, pustula və dərin düyünlər birlikdə ola bilər |
| Batıq tük | Qırxılan sahədə dərinin içinə dönmüş tük görünə bilər |
| Keratoz pilaris | İrinsiz, kobud, çoxsaylı xırda follikulyar qabarcıqlar olur |
| Çiban | Daha dərin, iri və ağrılı irinli düyündür |
Şəkil üçün generate prompt
Accurate realistic medical cross-section illustration comparing a normal hair follicle, superficial folliculitis and deep follicular inflammation, natural skin anatomy and restrained clinical colors, educational dermatology textbook style, 1200x800, no labels, no text, no watermark, non-graphic.
Diaqnoz necə qoyulur?
Dermatoloq səpkilərin follikulla əlaqəsini, yerləşməsini, qaşınma-ağrı xüsusiyyətini, qırxma və tərləmə tarixçəsini qiymətləndirir. Təkrarlayan, geniş və ya müalicəyə cavab verməyən hallarda pustuldan yaxma və bakterial kultura, göbələk müayinəsi və nadir hallarda biopsiya lazım ola bilər.
Yanaşma necə planlaşdırılır?
Yanaşma səbəbə görə dəyişir; bakterial, göbələk, viral və qıcıqlanma mənşəli follikulit eyni vasitə ilə müalicə olunmur. Dar və nəm saxlayan geyimdən, səpkini sıxmaqdan və qıcıqlandıran qırxmadan uzaq durmaq faydalı ola bilər. Özbaşına antibiotik istifadəsi diaqnozu çətinləşdirə və davamlılıq riskini artıra bilər.
Nə vaxt dermatoloqa müraciət etmək lazımdır?
- Səpkilər sürətlə yayılırsa
- İri, dərin və ağrılı düyün yaranıbsa
- Qızdırma və halsızlıq əlavə olunubsa
- Qızartı zolaq şəklində genişlənirsə
- Çapıq və saç itkisi yaranırsa
- Follikulit tez-tez təkrarlanırsa
- İmmuniteti zəiflədən vəziyyət mövcuddursa
Tibbi qeyd
Bu məqalə maarifləndirici xarakter daşıyır və fərdi həkim müayinəsini əvəz etmir.
